Open Source Content Management

Rzeka Kłodnica

Szczegóły

Opublikowano: poniedziałek, 31, maj 2021 06:54

Odsłony: 621

Rzeka Kłodnica

Rzeka wymieniana w dokumentach w okresie Średniowiecza p.n. Clognica,Clodnicha, Clodnicze. Na temat etymologii jej nazwy funkcjonują dwie teorie; od słowa chłodna, lub kłody drewna spławianego jej nurtem. Rzeki zawsze są były czynnikiem rozwoju osadnictwa ,rzemiosła i służyły do transportu.

Od Średniowiecza Kłodnica była rzeką. graniczną pomiędzy Mikołowską Kasztelanią i Bytomską Kasztelanią oraz Bytomskim Księstwem i Pszczyński Księstwem

Rzeka. dł. 75 km (według RZGW Gliwice 84 km), pow. dorzecza 1125,8 km², średni spadek od źródeł do ujścia wynosi 1,81 promila, ma charakter rzeki podgórskiej o dużej różnicy spadku i znacznej zmienności przepływu. Źródła Kłodnicy znajdują się w północnej części Lasów Murckowskich w zespole przyrodniczo-krajobrazowym Źródła Kłodnicy. Płynie przez województwo śląskie i województwo opolskie. Przepływa przez Górnośląski Okręg Przemysłowy (Katowice, Ruda Śląska - Halemba, Kłodnica, Kochłowice, Stara Kuźnica, Zabrze, Gliwice),  Kotlinę Raciborską i uchodzi do Odry w Kędzierzynie-Koźlu w dzielnicy Koźle.

Zdjęcia Piotra Buszka

Więcej informacji tutaj

Rzeka Kłodnica obok boiska GKS Grunwald Halemba

Więcej zdjęcia kliknij tutaj

Więcej zdjęć kliknij tutaj

Więcej zdjęć kliknij tutaj

Więcej zdjęć kliknij tutaj

Wzdłuż Kłodnicy od Gliwic biegnie Kanał Gliwicki, dla którego rzeka Kłodnica. jest podstawowym źródłem zasilania. Na jej drodze znajduje się zbiornik Dzierżno Duże zwane również Jeziorem Rzeczyckim, które jest zasilane wodami Kłodnicy i jednocześnie poprawia jakość wody w rzece.

Początki osadnictwa jest związane z rozwojem rolnictwa oraz złożami rudy darniowej występujące po obydwu stronach rzeki. W 1394 na lewym brzegu rzeki,w miejscu,gdzie obecnie znajduje się most kłodnicki (obecna ul. Józefa Poniatowskiego),założona została najstarsza na Górnym Śląsku kuźnica żelaza zwana potem „Starą”.Dała początek osadom Stara Kuźnica i Kłodnica.

Kuźnica żelaza to składające się z pieca, w którym wytapiano z rudy żela­za (tak zwane piece dymarskie) oraz z młotowni, w której rozbijano otrzymaną w dymarce bryłę żelaza, czyli tak zwaną lupę. Następnie w piecu fryszerskim nadawano jej charakter żelaza kowalnego. Miechy - dmuchawy dymarki, jak i podnoszenie ciężkiego młota kuź­niczego odbywało się drogą mechaniczną przez napęd wodny.

W 1451 r na prawym brzegu rzeki,około dwa kilometry dalej na zachód powstała kuźnica ,którą prowadził mistrz kuźniczy Halemba. Wzmiankowane są w poemacie Walentego Roździeńkiego „Officina Ferraria” z roku 1612.

Cytat : „Dwie na przód blisko siebie przy Kłodnicy rzece Stoją,

jedna jest w państwie pszczyńskim,a w bytomskim,

Druga niżej zasiadła na gruncie kochlowskim.”

Powstały kuźnice Kokociniec(1580), Panewnik(1650),Wymysłów(1681),Ligota(1681)

Budowano młyny wodne; w  Ligocie (1680) w Panewnikach u ujścia  Ślepiotki do Kłodnicy (1681).

W Halembie pierwotny obiekt przy Granicznej ulicy był wzmiankowany w XVII  w.; zlokalizowany na zachód od Halembskiej Kuźnicy; z groblą spiętrzającą wody tworzące staw młyński. Murowany budynek na planie prostokąta, o zwartej bryle, tynkowany, nakryty dwuspadowym dachem powstał prawdopodobnie w II poł. XIX w.; W konstrukcji zastosowano tzw. szachulec. Pod zwieńczeniem dachu na ścianie pd. zachowała się złym stanie inskrypcja: "R. Naczyński". Użyte liternictwo wskazuje na pocz. XX wieku. Od 1935 modernizowany, mógł być uruchomiany elektrycznie; Właściciele Józef Niemiec, Robert Nocoń, E.Meerettig, Wincenty Przeliorz. Jako dobro poniemieckie w 1945 przeszedł początkowo. w ręce Zarządu Państwowego, od 1946 gminy; później przejęty przez Zabrzańskie Zjednoczenie Przemysłu Młynarskiego (kierownik Marian Król), pod koniec lat 50 XX w. zakończył produkcję. Opiewany w  piosence „W Halembskim Młynie, autorem teksty i muzyki Powol Stefan. Jest w gminnej ewidencji zabytków; jedyny tego typu obiekt  na terenie Rudy Śl..

Młyn Halembski

Młyn 1973 rok

Zdjęcia klnij tutaj

Solarnię w Kochłowicach założono około 1570 roku. Wzmianka o niej znajduje się w źródłach z roku 1575. Bloki solne z kop. Wieliczka transportowano rzeką Wisła, Gostynia,Mleczna później transport końmi około 1km.do rzeki Kłodnicy. Pamięć o solarni do współczesnych czasów jest utrwalona istnieniem w Kochłowicach ulicy Solna.

Gospodarcze znaczenie rzeki Kłodnicy zakończyło się w poł. XIX.w.

Rzeka była miejscem wypoczynku i rekreacji.

Przy obecnym moście ul.J.Poniatowskiego, koniec lat 30 XX w.

Miejsca kąpielowe na rz. Kłodnicy l. 50 XX w.

Wędkarstwo rzeczne (w latach 30 XX w)

Kajakami rzeką Kłodnica na odcinku Łany,Rudziniec,Ujazd,Sławięcice - zdjęcia tutaj.

Autor zdjęć Piotr Buszka